Hugo Sirk: Studentina Meditado (Originale verkita). meditado.htm

Hugo Sirk:

Studentina Meditado

(Originale verkita).

1.

En la parko rozoj floras
kaj siringoj bonodoras.
Tra ĝi marŝas kun obstin'
diligenta studentin`
por alveni sen malfru'
en liceon al instru'.
Florbelaĵojn ŝi ne vidas,
nur al celo ŝi rapidas.

Sed en fon' de ŝia koro
nun murmuras rememoro.
Funde bruas la reson'
de l' gepatra kor-admon':
"Lasu, finjo, vanan gloron,
la sciencan fi-laboron.
Deknaŭjara vi jam estas
kaj ni sen genepoj restas.
Ĉiujn svatojn vi rifuzis,
viajn ŝancojn ne eluzis."

Tiajn pensojn ŝi nun lasas,
ĉar ŝi en lernejon pasas,
kie regas gaja bru'
ĝis komenco de l' instru'.
baldaŭ tintas sonorilo
kaj ekregas tuj trankvilo,
ĉar jam venas profesoro
por prelegi kun fervoro
pri la leĝ' de l' atrakci',
funda por astronomi`.
"Atrakci' planedojn ŝovas
kaj eĉ la kometojn movas.
Ĝin obeas luna sfero
rondirante je la tero.
Dum jarmiloj la homaro
restis funde en eraro;
ĉar scienc' ne havis povon
por ekspliki tian movon,
ĝis klarigis ĉion ĉi
la Neŭtona atrakci'...

2.

Kontrau tia brila klaro
nun ankoraŭ staras baro
en scienco pri l' atom'.
Mankas la fund-aksiom'.
Kelkajn sciojn ni ja havas,
kiuj la fakulon ravas.
Sed en la atominterno,
en la pozitiva kerno,
regas nekonataj fortoj,
klarigataj nur per vortoj.
Ho, forigu tiun mankon!
Havos vi eternan dankon
kaj senmorta estos gloro
pro sukcesa la esploro."

Post la lecion' unua
sekvas leciono dua
kaj jam venas profesoro
por prelegi kun fervoro
pri sintezoj en kemi',
gravaj por ekonomi'.
"Farbojn faras ni fabelajn,
plastojn ankaŭ vere belajn,
sed nutraĵojn ni ne faras!
Tio hom-progreson baras!
Jen problemo por l' estont',
grava por la tuta mond'.
Kaj senmorta estos gloro
pro sukcesa la laboro!"

Post la lecion' kemia
sekvas tuj prelego tria
kaj jam venas profesoro
por prelegi kun fervoro
pri l' serio de la primoj,
fre abunda je enigmoj.
"Malgraŭ multmiljara provo
mankas tie fund-eltrovo,
kiu montrus sen kalkulo
al serĉanto per formulo,
ĉu donita nombro primas,
tiel ke li ne plu timas
esplorante grandajn nombrojn
la kalkulajn hekatombojn.
Jen, forigu tiun mankon!
Vi rikoltos veran dankon
kaj eterna estos gloro
pro sukcesa la esploro!"

3.

Post alvoko la fanfara,
sekvas leciono kvara
kaj jam venas profesoro
por prelegi kun fervoro.
Digna pastro estas li,
instruant' de religi'.
Temas nun prelego lia
pri la ĉiopovo Dia.
"La estaĵo ĉiopova
estas ĉiam "kaŭzo mova".
Ĉie regas Dia forto,
kie ŝajnas agi sorto.
Dio havas la kapablon
krei fian eĉ diablon
aŭ, se havas Li la volon,
ankaŭ sanktan apostolon.
Ankaŭ en vi, ho knabinoj,
laŭ Diecaj la destinoj
montros sin la Dia forto
longe antaŭ via morto!
Se edzinoj iĝos vi,
tiam per la vol' de Di'
baldaŭ naskos vi infanon
plenumante Dian planon.
Per Dieca la decid'
formos sin en vi homid'!
Do ekagos eĉ en vi
la Dieca energi'
tuj post la edziĝofesto
en la hejma varma nesto
kaj atestos vi sen blago
pri mirakla Dia ago!
Malgraŭ pruvo de l' potenco
restos Dia la esenco
ĉiam granda pra-sekreto,
tro mistera por hometo."

4.

Post la leciona kvaro
disrapidas fraŭlinaro.
Nia studentino sole
iras hejmen senparole.
Bruajn stratojn ŝi evitas
kaj profunde ŝi meditas
en a bela ombra parko
sub alea verda arko.
Vokas unuflanke gloro
por sukcesa la esploro,
aliflanke la reson'
de l' gepatra kor-admon':
"Deknaŭjara vi jam estas
kaj ni sen genepoj restas.
Ĉiujn svatojn vi rifuzis,
viajn ŝancojn ne eluzis."
Ambaŭ flankojn ŝi pripensas
kaj subite ŝi eksentas
jenan solvon de l' problem'
kondukontan el dilem':
"Novan svaton mi akceptos
kaj tre multon mi perceptos
pri l' mistera Di-esenco!
Tio estos glor-komenco!
Ĉar detale observante
kaj per skribo konservante
la perceptojn ĉi-rilatajn
dum la edziniĝ' faratajn
mi akiros gravan scion
por ekkoni klare Dion.
Jen doktora tezo mia
prf la pra-sekreto Dia!
Poste oni faros min
Di-scienca doktorini!"

Notoj
Atrakcio = reciproka altiro de korpoj, regata de la leĝo de Neŭtono (Newton), 1643-1727, bazo de la moderna astronomio.
Pozitiva kerno = la per pozitiva elektro ŝargita interno de la atomo. La kerno konsistas el protonoj kaj neŭtronoj, kaj inter ĉi tiuj regas la "kernfortoj".
Kerno = nukleo, en Plena Vortaro, -
Serio (sekvaĵo) de la primoj 2, 3, 5, 7, 11, 13, ... en la senfinon. La leĝo de la distribuo de la primoj ne estas konata. Por konstati, ĉu iu nombro estas primo, oni devas fari longajn kalkulojn, malgraŭ ke la demando estas studata ekde Eratosteno, fama greka matematikisto (276-194 a.Kr.).
"Kaŭzo mova" = causa efficiens, movens en la teologio,
Hugo Sirk, n. 1880, mortis la 15-an de decembro 1959, estis profesoro pri fiziko en la Universitato de Vieno kaj lektoro pri Esperanto en la Teknika Universitato en Vieno.
Sirk verkis multajn sciencajn artikolojn en la Internacia Lingvo kaj tradukis el la germana. Li ankaŭ verkis pri homaranismo kaj la historio de Esperanto. De la reorganizo de la Internacia Somera Universitato en 1948 li ĉiujare regule faris prelegon pri fizika temo ĝis sia mortojaro 1959.
Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970) notas lin inter la kunlaborintoj por la fako "fiziko".
Poezia esperanto-teksto el: La Praktiko, n-ro 5(247), 22-a jaro, majo 1958,

(Post via legado de la paĝo:) - Nun al: Klaku: Novaj paĝoj:
La tuta enhavo de la paĝoj: ...aŭ... Niaj hejmpaĝoj: ...aŭ... Nia adreso: