Laŭ malnova tradicio ĉiuj loĝantoj de nia urbo estas tre famaj. Ne miru do, ke ĉiupaŝe vi vidas en la urbo monumentojn, ĉar ĝuste en ili estas enŝtonigita glora grandiozo de pasintaj kaj daŭrantaj tempoj de la urbo. En la hodiaŭa sovaĝe rapida mondo trezoraj valoroj de la homa menso, animo kaj sperto falas en malmemoron, se oni ilin tuj ne presas, surbendigas, arkivigas aŭ monumentigas. Ni ĝuste monumentigas nin, por ke la posteuloj vidu, kiu al ili sinoferadis. Cetere dank' al monumentoj la urbo interese aspektas. Rigardu: ĉie blokoj, kolonoj, marmoroj, granitoj, memortabuloj, oraj literoj. Rava vidaĵo!

Eble vi opinias, ke sole riĉuloj havas siajn monumentojn? Ho, tute ne! Ekzemple maljuna Johano la Apudpreĝeja la tutan vivon almozis por monumento kaj fine konstruis al si vere imponan obeliskon. La aliaj same peze laboras kaj rifuzas al si ĉiujn plezurojn, ŝparante por digne sin eternigi, ĉar, kiel diras la popola proverbo: „sen laboro kaj pento ne estas monumento".

Nia urbanaro ne avaras tempon kaj monon. Nenio mirinda, ke la rezultoj estas imponaj. Kiel montras Gallupstatistikoj, tie ĉi al unu kvadrata metro konformas 0,3 da monumento. Estas do klare, ke laŭ monumentoj nia urbo absolute distancigas la ceteran mondon; pro ĝi prezentiĝas alloga kuriozaĵo por turistoj. Estas io ne forgesebla promenadi tra niaj stratoj. Oni sentas sin digne kaj solene vidante ĉie monumentojn. Sur la Centra Placo ili estas cent dudek tri.

Lastatempe mi gvidis tra la urbo amerikanon. Al tiuj abomene praktikaj antipodoj tute fremdaj estas sentimentoj. Pri tio mi ĝuste konvinkiĝis, ĉar mia gvidato ankaŭ ne kapablis kompreni la sublimecon de la tradicio. Promenante kelkajn horojn inter la monumentoj li diris: "Eĉ ĉe ni en Ameriko ne ekzistas tiel imponaj tombaroj."

("Kontakto", aŭtuno 1964).