Hixem III, reĝo maŭra de Sevilla, tre ŝatis iri inkognite tra la urbo. Li kaj lia poeto favorata kutimis promenadi mask­itaj. Ofte ili babilis afable kun la preter­irantoj kaj la almozuloj kaj konversaciis kun la juĝistoj eksterurbaj. Ili eniris en la publikajn salonojn kaj sidante sur mul­tekostaj tapiŝoj orientaj regalis sin per densaj trinkaĵoj aromaj.

Certan tagon, kiam ili promenadis sur la bordoj de la larĝa Betis, la kalifo su­bite ekhaltis, kaj rigardante al la arĝen­taj ondoj de l' akvoriĉa rivero li diris al la poeto:

-El viento transforma el rio
En una cota de malla.(1)

kaj ne povante kompletigi la versaĵon pe­tis la amikon, ke li finu ĝin.

Vane la poeto kortegana klopodis tro­vi la rimojn deziratajn. Lia muzo, sterila en tiu kriza momento, rifuzis al li la de­ziratan inspiron, la konvenan rimon.

Sed subite ekaperis el inter la arbustoj ĉarma junulino, Carmela, la bela cigan­ino, kiu vivadis en unu el la kabanoj kovr­itaj de floroj ĉe la bordo de la fama ri­vero.

-Mejor cota no se halla
Como la conge1e e1 frio (2)

la knabineto diris kun arĝentsimila rid­eto kaj faris rivereneon al la junaj ami­koj.

Kaj rakontas la tradicio, ke Hixem ekestis ravata de la beleco kaj inteligen­to de la junulino, kaj multajn vesperojn je la sunsubiro sidante apud la trankvilaj akvoj de la rivero Betis la reĝo maŭra kaj la eta ciganino recitadis kune vers­aĵojn delikatajn, entonigis kanzonojn me­lodiajn kaj rigardadis absorbitaj la stel­etojn malproksimajn.

- Sed, kiu vi estas, vi poeto kiu min inspiras, kantisto kiu min entuziasmigas, saĝulo kiu min instruas? - la vagulino certan tagon demandis al sia juna amiko.

- Mi estas - la reĝo diris - la elekt­ito de Allah, la protektato de Mahome­to, lia profeto; mi estas la kalifo de Se­villa; kaj mi volas, ke vi venu kun mi al mia Alcázar, kiu estas palaco el per­loj. Ĝiaj kortoj el marmoro, ĝiaj fontoj el alabastro, ĝiaj sveltaj kolonoj, ĝiaj mu­roj el porcelanpecoj en multoblaj kolo­roj, ĝiaj skulpitaj plafonoj, ĝiaj tapiŝoj persaj kaj silkaj ŝtofoj el Damasko; ĝiaj mirtoj, cipresoj, oranĝarboj, la najtingaloj kaj la fiŝoj kaj skvamoj el oro, ĉio, ĉio estos via, venu!

Sed la eta ciganino fiera levis la kapon, faris profundan saluton al la mirigita Hixem kaj reiris por ĉiam al sia kabano kovrita de floroj, jen sur la bordoj de la trankvila rivera.

Certan vesperon la gaja ciganeto danc­adis en la lumo de la luno, ĉar si ekaŭdis, ke ŝia malnova amiko ĵus subskribis la pacon kun la reĝo kristana, kaj ŝi sciis, ke ĉi tiun vesperon estas festeno en la Alcázar.

Carmela sentis profundajn dezirojn vidi sian amikon Hixem kaj kantis al la lu­no; faris poste elektitan dancon, envolv­ita en radio brileganta de ĝia lumo mil­da, kaj humile ekgenuante petis ĝin res­pekteme, ke ĝi faru al ŝi favoron.

Feino vestita per arĝento tuj aperis an­taŭ ŝi.

- Mi estas la feino de la ĝojo, kaj min sendis mia sinjorino, kiu iluminas la stra­floroj de la misteraj ĝardenoj de l'Alcá­tojn mallarĝajn, donas bonodoron al la zar, kaj ĝojigas la koron de la plorantoj, por ke vi komplezu al vi.

- Feino de la ĝojo - Carmela diris kisante la borderaĵon de ŝia brila vesto, - plenigu mian koron malĝojan per via lumo kaj per via ĝojo; kaj permesu al mi, ke mi flugu al Alcázar por vidi mian amikon Hixem, kiu solenas ĉi-vespere per pompa festeno la feston de la paco.

- Vi flugu - la feino diris tuŝante la belbelan kapon de la eta ciganino per sia magia vergo.

Momenton poste Carmela estis trans­formita en belan papilion kun delikataj koloroj kaj graciaj flugiloj.

Ŝi flugis kaj flugis, ĝis ŝi atingis la pa­lacon de l' Alcázar. Gvidate de la lumo el lampoj, lanternoj kaj kandelabroj ŝi alvenis al la salono de la festeno. Ŝi ĉirkaŭflugis super la tablo, inter la prin­coj kristanaj, la generaloj maŭraj, kaj in­ter la belegaj sultaninoj. Ŝi karesis per siaj molaj flugiloj la vizaĝon de sia amiko kvazaŭ dirante al li: Estas mi, tie ĉi mi estas, kun vi.

En la lumo de prismaj koloroj kiu radiadis el kandelingo pendanta de la skulpita plafono kun steletoj el oro, ĉir­kaŭflugis sencesa kaj brila la ĝoja pa­pilieto.

La postan matenon oni trovis en la kor­to de la Virgulinoj. tuj apud kelkaj flor­antaj oranĝarboj la inertan korpon de belbela ciganineto.

Kaj rakontas la legendo, ke super la korpo ĉirkaŭflugis graeia papilieto kun flugiloj el oro.

Ankoraŭ hodiaŭ en tiuj kvietaj noktoj, kiam la luno karesas la Alcázaron, kaj dum en cipresoj kaj poploj la najtinga­loj kantas melodiajn tonojn, papilieto lud­etadas en la ĉambregoj kaj galerioj de la palaeo maŭra.

Tiuj ekzistas, kiuj asertas, ke en la kor­to de la Virgulinoj aŭdigas susuroj de vo­ĉoj harmoniaj, kiuj recitas versaĵojn kaj entonigas melodiajn kanzonojn. Kaj la fontano el marmora ŝajne diras: venu, venu, ĉio estas via, ĉio, ĉio.

La papilieto ĉirkaŭflugas senĉese kaj foriĝadas en arĝenta radio al la steletoj malproksimaj.

Antikva tradicio diras, ke la animo de la virgulinoj ciganaj flugas al la ĉielo en formo de beleta papilio kun flugiloj el oro.